HBE versus ERE: wat veranderde er op 1 januari 2026?

Op 1 januari 2026 verving het ERE-stelsel het oudere HBE-systeem als basis voor de Nederlandse verplichting om vervoer te verduurzamen. Het belangrijkste verschil: HBE telde de energie-inhoud van geleverde hernieuwbare energie, terwijl ERE de daadwerkelijke CO₂-reductie in de hele keten telt. Dit artikel zet de verschillen, de officiële tijdlijn en de belangrijkste begrippen op een rij.

Wat was HBE?

HBE staat voor Hernieuwbare Brandstofeenheid. Het was de verhandelbare eenheid onder de zogeheten jaarverplichting: brandstofleveranciers moesten jaarlijks een groeiend aandeel hernieuwbare energie in de Nederlandse vervoersmarkt brengen, en konden dat aantonen met HBE’s. Eén HBE stond gelijk aan een vaste hoeveelheid energie-inhoud, ongeacht hoeveel CO₂ er in de hele productieketen daadwerkelijk werd bespaard. Het systeem draaide dus vooral om volume: hoeveel hernieuwbare energie er werd geleverd, niet om hoeveel uitstoot dat concreet voorkwam.

Wat is ERE?

ERE staat voor Emissiereductie-eenheid. Eén ERE staat gelijk aan 1 kg vermeden CO₂-uitstoot in de keten, vergeleken met een vastgestelde fossiele referentiewaarde. In plaats van simpelweg energievolume te tellen, rekent het ERE-stelsel dus in gereduceerde uitstoot. Dat betekent dat eenzelfde hoeveelheid geleverde hernieuwbare energie niet altijd hetzelfde aantal eenheden oplevert: het hangt af van hoe “groen” de bron was op het moment van levering. Sinds 2026 vult ERE de nieuwe Brandstoftransitieverplichting (BTV) in, de opvolger van de jaarverplichting, en - voor het eerst - kunnen ook particulieren met thuisladen EREs laten registreren.

HBE versus ERE: de belangrijkste verschillen

Aspect	HBE (tot 2026)	ERE (vanaf 2026)
Rekent op	Energie-inhoud van de levering	CO₂-emissiereductie in de hele keten
Vaste opbrengst per kWh	Ja, vast per energie-eenheid	Nee, hangt jaarlijks af van het hernieuwbare aandeel van het net
Naam van de verplichting	Jaarverplichting	Brandstoftransitieverplichting (BTV)
Sectoren met verplichting	Vrijwel uitsluitend wegvervoer	Wegvervoer, binnenvaart én zeevaart
Thuisladen door particulieren	Niet mogelijk	Mogelijk sinds 2026, via een inboekdienstverlener
Register	REV (Register Energie voor Vervoer)	Hetzelfde REV, vernieuwd voor het ERE-stelsel

De officiële tijdlijn van de overgang

• 1 januari 2026 - de Brandstoftransitieverplichting en het ERE-stelsel gaan in; HBE stopt als lopend systeem voor nieuwe leveringen.
• Voorjaar 2026 - een overgangsperiode waarin resterende HBE-tegoeden nog konden worden gebruikt of verkocht om de verplichting over refertejaar 2025 af te wikkelen.
• 1 mei 2026 - volgens de NEa werden de op dat moment nog resterende HBE-tegoeden tegen een vaste verhouding van 1 HBE op 46 ERE omgezet in een startsaldo, waarna het vernieuwde REV volledig operationeel werd.
• Sinds 2026 - particulieren kunnen voor het eerst officieel een ERE-vergoeding voor thuisladen ontvangen, uitsluitend via een geregistreerde inboekdienstverlener.
• 1 januari 2027 - een volgende wijziging: alleen nog een geïntegreerde MID-meter in de laadpaal telt mee, externe meetconstructies vervallen dan.

Wat gebeurde er met opgespaarde HBE-tegoeden?

Een veelgestelde vraag van wie voor 2026 al meedeed: gingen gespaarde HBE’s verloren? Niet automatisch, maar ook niet zonder actie. Tegoeden die op de overgangsdatum nog open stonden, zijn volgens de NEa eenmalig omgezet naar een ERE-startsaldo tegen de vaste verhouding van 1 op 46. HBE-tegoeden die daarvóór al waren gebruikt of verkocht om de verplichting over 2025 in te vullen, vielen buiten deze omzetting - die waren al verzilverd binnen het oude systeem. Voor de meeste particulieren is dit vooral achtergrondinformatie: zij deden nog niet mee onder HBE en starten dus met een schone lei in het ERE-stelsel.

Waarom deze verandering? RED III als aanleiding

De omzetting van HBE naar ERE is geen Nederlands eigen initiatief, maar de nationale uitwerking van de herziene Europese Richtlijn Hernieuwbare Energie (RED III). Die richtlijn vraagt lidstaten om te sturen op daadwerkelijke ketenreductie van CO₂ in plaats van enkel op volume, en breidt de verplichting uit naar sectoren die voorheen grotendeels buiten schot bleven, zoals binnenvaart en zeevaart. Voor Nederland betekende dat een fundamenteel andere rekenmethode (zie ook ons artikel over de ERE-berekening per kWh) en een bredere doelgroep van verplichte partijen.

Begrippenlijst: HBE, ERE en REV

Begrip	Betekenis
HBE	Hernieuwbare Brandstofeenheid; de eenheid vóór 2026, gebaseerd op energie-inhoud. Vervangen per 1 januari 2026.
ERE	Emissiereductie-eenheid; de huidige eenheid, gebaseerd op CO₂-reductie. 1 ERE = 1 kg vermeden CO₂ ten opzichte van de fossiele referentiewaarde.
REV	Register Energie voor Vervoer; het NEa-register waarin leveringen worden ingeboekt en waarin ERE’s (voorheen HBE’s) worden bijgehouden en verhandeld.
BTV	Brandstoftransitieverplichting; de verplichting voor brandstofleveranciers sinds 2026 om de CO₂-uitstoot van hun brandstoffen te verlagen, in te vullen met ERE’s.
NEa	Nederlandse Emissieautoriteit; de toezichthouder die het stelsel en het REV beheert en controleert.

Wat betekent dit voor jou als thuislader?

Voor een particulier die vóór 2026 nog niet kon meedoen, is de geschiedenis van HBE vooral achtergrond. Het relevante punt is dat toegang tot een vergoeding voor thuisladen nu wél bestaat, en dat die loopt via een inboekdienstverlener - je kunt als particulier niet zelf inboeken bij de NEa. Houd daarnaast de wijziging van 1 januari 2027 in de gaten: heeft jouw laadpaal geen geïntegreerde MID-meter, dan is het slim om dat tijdig te checken voordat externe meetconstructies wegvallen. Vergelijk vervolgens de aanbieders die passen bij jouw situatie, want commissie, uitbetalingsfrequentie en contractvoorwaarden verschillen per inboekdienstverlener.